व्यापार असन्तुलन घटाउन नेपाल–भारत सन्धि पुनरावलोकनको तयारी
काठमाडौं — नेपाल र भारतले दुई देशबीचको व्यापारिक सम्बन्धलाई समयअनुकूल बनाउने उद्देश्यसहित विद्यमान व्यापार सन्धि पुनरावलोकनको प्रक्रिया अघि बढाउने भएका छन्। नेपाली वस्तुको भारतीय बजारमा पहुँच सहज बनाउनेदेखि व्यापारमा देखिएका व्यावहारिक अवरोध समाधान गर्ने विषयसम्म नयाँ छलफलको प्राथमिकतामा पर्ने भएका छन्।
नयाँदिल्लीमा हालै सम्पन्न दुई देशका अधिकारीहरूको बैठकमा व्यापार सन्धिका सुधार आवश्यक पक्ष पहिचान गर्न प्राविधिक तहमा छलफल अघि बढाउने समझदारी भएको हो। त्यसका लागि आगामी छ महिनाभित्र दुवै देशका प्रतिनिधि सम्मिलित प्राविधिक बैठक गर्ने तयारी छ।
नेपालले भारतसँगको ठूलो व्यापार घाटासँगै नेपाली उत्पादनले भारतीय बजारमा सामना गरिरहेका समस्या प्रमुख रूपमा उठाएको छ। आर्थिक वर्ष २०२५/२६ मा भारतसँग नेपालको वस्तु व्यापार घाटा करिब रु ९५२ अर्ब पुगेको तथ्यांक छ।
छलफलमा स्टिल र जुटको निर्यातमा देखिएका समस्या, कृषि वस्तुको बजार पहुँच, क्वारेन्टाइन तथा परीक्षण व्यवस्था, भन्सार प्रक्रिया र सीमा क्षेत्रबाट हुने मालवाहक ढुवानीलाई सहज बनाउने विषयसमेत उठेका छन्।
अब प्राविधिक छलफलबाट सन्धिका कुन प्रावधान परिवर्तन गर्ने भन्ने टुंगो लगाउने प्रक्रिया अघि बढ्नेछ। त्यसपछि मात्रै सन्धिमा हुने सम्भावित संशोधन र त्यसले नेपाल–भारत व्यापारमा पार्ने प्रभावको स्पष्ट तस्वीर आउनेछ।
